ÖNE ÇIKAN ÜRÜNLER
Hasta Yatağı Sakarya Hastanın cildine doğrudan soğuk uygulama yapılması önlenir. Soğuk ısının oluşması için solüsyon içinde reaksiyon başlatılır. Hastanın dokusu korunur ve buharlaşma önlenir. yapılmamalıdır. Sürekli buz paketi uygulaması Mikroorganizmaların geçişi azaltılır. Beneklenme, kızarıklık, yanma, uyuşukluk, ve- zikül oluşması gibi soğuğa karşı olumsuz tepkiler belirlenir. Cilde soğuk uygulama yapıldığında, birey başlangıçta soğuk hisseder, daha sonra ağrının azaldığını hisseder. Dondurularak tedavi (kriyoterapi) devam ederken, hasta önce yanma duygusu, sonra ciltte ağrı ve uyuşukluk hissedecektir. Kurulama işlemi suya maruz kalmaya bağlı ciltte oluşan yumuşamaları önler.  UYGULAMA SOĞUK UYGULAMA İŞLEM BASAMAKLARI 12. Tek kullanımlık kirli araç ve kompresleri tıbbi atık kutusuna at. Leğen ya da küveti boşalt. Dezenfekte et ve uygun biçimde kaldır. Kirlenmiş çarşaf vb. malzemeleri kirli torbasına at. Ellerini yıka. 13. Cildi gözlemle, bölgeyi nazikçe palpe et ve ağrıyı değerlendir. Uzun süre soğuk uygulama yapıldığında, cilt benekli, kırmızı ve mor görünüm alır. 14. Bireyin ağrı ve uyuşukluk gibi yanma şikayetleri olup olmadığını değerlendir. 15. Uygulamanın süresi, yeri ve tipini, uygulama alanının durumunu, işlem öncesi ve sonrası cildin durumunu, gözlem sonuçlarını ve uygulamaya bireyin yanıtını kaydet. Ayrıca işlem sırasında ve sonrasında yaşam bulguları ölçülmüş ise mutlaka kayıt edilmelidir. MANTIKSAL GEREKÇESİ Mikroorganizmaların geçişini azaltır. Soğuk uygulamaya gösterilen tepki değerlendirilir. Ödemin derecesi belirlenir. Ağrının azalıp azalmadığı tanımlanır. Bu belirtiler iskemi belirtileridir. Hemen hekime haber verilmelidir. Yasal kaynak oluşturur ve sağlık ekibi üyeleri ile iletişim sağlar. Beceri 17.4 Hipotermi ya da Hipertermi Battaniyelerinin Uygulanması Bu uygulamada, hasta ve battaniye arasında ısı iletimi ya da soğuk geçişi sayesinde vücut ısısı artar, azalır ya da sürdürülür. Battaniye çalıştırıldığında, hastanın sıcaklığı ne olursa olsun, istenen sıcaklığı korur (Resim 7). Cihazın sıcaklığı farklı değerler için elle ayarlanır. Otomatik ayarlanan battaniyelerde, ünitede ısı direnci probu kullanılarak (rektal, cilt ya da özofajiyal) hastanın vücut sıcaklığı sürekli izlenir. Ayarlanan hedef sıcaklık ve hastadaki mevcut sıcaklığa yanıt olarak sistemde dolaşan suyun sıcaklığı artar ya da azalır. I _ J _ Resim 7: Hipotermi ya da Hipertermi battaniyelerinin kullanımı Hastalarda enfeksiyonlar, nörolojik hastalıklar ne-deniyle ya da anestezinin yan etkisi olarak uzun süren yüksek ateş görülebilir. Son zamanlarda yapılan çalışmalar, hipoterminin travmatik beyin yaralanmaları ve felçte nörolojik sonuçları iyileştirdiğini, kardiyak arrestten sonra resüste edilen hastalar için bir tedavi yönetimi olduğunu göstermiştir. Uygulama, vücut sıcaklığının normal değerlerde olmasının sağlanması amacıyla yapılır. Hipotermi battaniyesi ile titreme olmaz. Böylece, titremenin metabolik hızı ve ısı üretimini ve oksijen tüketimini arttıran etkisi ortadan kaldırılmış olur. Vücudun uç bölgeleri battaniyeden yanma riski en fazla olan bölgelerdir. İşlem süresince uygulama uygun sıcaklıkta sürdürülmeli, hekim istemine göre uygulama sonlandırılmalıdır. Malzemeler Rektal problu ya da kontrol panelli hipotermi ya da hipertermi battaniyesi Çarşaf ya da ince battaniye Gerekirse bölümlerin doldurulması için distile su Temiz eldiven Rektal termometre HİPOTERMİ YA DA HİPERTERMİ BATTANİYELERİNİN UYGULANMASI İŞLEM BASAMAKLARI MANTIKSAL GEREKÇESİ 1. Hekim istemini ve hipertermi ya da hipoter- Uygulamalar için hekim istemi gerekir, mi battaniyesi kullanılacak hastanın vücut sıcaklığını kontrol et. 2. Bireyin yaşam bulgularını, nörolojik ve men- İşlem sırasında basınç kullanımı açısından re- tal durumunu, periferal dolaşımı değerlendir. ferans olur. 3. Basit yöntemler kullanarak vücut sıcaklığını normal değerlere döndürmeye çalış. Bireyin vücut sıcaklığının bu yöntemlerle normale dönüp dönmediğini doğrula. UYARI: Ateş için antipretik tedavisi uygulanabilir. Ateşin fizyolojik belirtileri; oksijen tüketiminde artış, kalp hızında artış, kardiyak outputta artış ve katekoleminlerde yükseliştir. Bu durum ciddi ya da kritik hastalığı olanlarda oldukça önemli sorunlara neden olabilir. 4. Eller ve ayaklar gibi kemik çıkıntılarına daha fazla dikkat ederek, göğüs ve ekstremite bölgelerinde hastanın cildini değerlendir. 5. Bireye işlemi açıkla. 6. Bireye uygun ve rahat edebileceği bir pozisyon ver. 7. Kurum politikasına ya da üretici firmaya göre battaniyeyi hazırla. 8. Ellerini yıka ve temiz eldiven giy. 9. Kan basıncı, nabız, solunum, vücut sıcaklığını ölç ve değerlendir. 10. Hastada battaniyenin dokunduğu bölgelere soğuk krem uygula. 11. Bireyin el ve ayaklarını gazlı bezle sar. Er-keklerde havlu ile skrotumu sar. 12. Battaniyeyi aç ve ılık ya da serin ışığının yanıp yanmadığını gözle. Battaniyeyi istenilen seviyeye ayarlayarak, önceden ısıt ya da soğut. 13. Sıcaklık sınırlarının istenilen güvenli sıcaklık ayarında olup olmadığını doğrula. 14. Hipotermi ya da hipertermi battaniyesini ince bir bez, çarşaf ya da banyo battaniyesi ile kapla. Bu bölgeler battaniyeye daha fazla maruz kal-dığından, yaralanma riski yüksektir. Tedavi sonucunda cildin yaralanıp yaralanmadığını hızlı şekilde tanımlanmasını sağlar. Bireyin işleme uyumunu artırır, anksiyetesini azaltır. İşlemin kalitesini arttırır. Kurumların araç-gereç sağlamak konusunda politikaları vardır. Her battaniye türünün hazırla- nışı üretici firmaya göre değişiklik gösterir. Mikroorganizmaların geçişi azaltılır. Hastanın tedaviye yanıtını değerlendirmek için Hasta Yatağı Sakarya referans olur. Sıcak ve soğuk hissinden cildin korunmasına yardım eder. Vücudun uç bölgelerinde yaralanma riski azaltır. Hassas dokuların soğuk uygulamaya doğrudan temasını önlenir. Battaniye hastanın vücut sıcaklığının artmasına ya da azalmasına yardım edecek doğru ısıya ayarlanmalıdır. Güvenli sıcaklık ayarları hastanın aşırı soğutma ya da ısıtmaya maruz kalmasını önler. Hastanın vücut sıcaklığı önceden ayarlanan sıcaklığa ulaştığında, battaniye otomatik olarak kapanır. Hastanın cildinin doğrudan battaniye ile temasını önler, böylece cildin yaralanma riski azalır. Ürünün çarşaf ya da battaniye ile kaplanması, hasta ve ürün arasında izolasyon sağlar. UYGULAMA devam HİPOTERMİ YA DA HİPERTERMİ BATTANİYELERİNİN UYGULANMASI İŞLEM BASAMAKLARI MANTIKSAL GEREKÇESİ 15. Bireyin üzerine hipotermi ya da hipertermi battaniyesini yerleştir. UYARI: Hipotermi battaniyesi kullanılırken, ciltte kan akımı azaldığı için basınç ülseri gelişme olasılığı vardır. 16. Rektal probu kayganlaştırıcı ile yağla ve bireyin rektumuna yerleştir. 17. Basınç ülseri oluşumundan korumak için işlem boyunca hastayı düzenli olarak döndür ve pozisyon ver, hastayı bilgilendir. Çarşafları terleme ve buharlaşmadan koru. 18. Odadan ayrılmadan önce battaniyenin kontrol panelindeki sıvı ve ısı göstergesini kontrol et. 19. Eldivenleri çıkar ve ellerini yıka. Değerlendirme 20. İlk yarım saatte her 15 dakikada, daha sonra her yarım saatte bir hastanın yaşam bulgularını kontrol et. 21. Her yarım saatte bir otomatik sıcaklık kontrolü yap ve her dört saatte bir hastanın rektal sıcaklığını değerlendir. 22. Ciltte yanık belirtileri, renk değişiklikleri ve diğer yaralanma belirtilerini gözlemle. 23. Titreme belirtileri yönünden hastayı değerlendir. Titreme varsa, tedaviyi durdur ve hekime haber ver. 24. Bireyin rahatlık düzeyini belirle. Hipotermi ya da hipertermi battaniyesi kullanılırken, bireyin core sıcaklığının (rektal) sürekli takip edilmesi gerekir. Battaniye ve hastanın vücut sıcaklığı ciltte nemlilik oluşturduğu için hastada artmış basınç yarası riski vardır. Ped ısısının istenen sıcaklık düzeyinde sürdürülmesi doğrulanır. Mikroorganizmaların geçişi azaltılır. Tedavi başlangıcında ve tedavi sırasında tedaviye hastanın yanıtının sürekli değerlendirilmesini sağlar. Bireyin vücut sıcaklığı istenen sıcaklığa geldiğinde, hipotermi ya da hipertermi battaniyeleri uzaklaştırılmalıdır. Hipotermi ya da hipertermi battaniyelerinde ciltte yaralanmalara neden olabilir. Elektrokardiyografik değişiklikler, facial kas seğirmeleri ya da hiperventilasyon gibi hasta için tehlikeli durumların erken belirlenmesini sağlar. Bu tedavinin bireyi rahatsız etme olasılığı vardır. İyi yapılan değerlendirme ciddi bir yaralanma riskini azaltır. II. SICAK SOĞUK UYGULAMALARIN GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİ İLE İLİŞKİSİ Güvenli Çevrenin Sağlanması ve Sürdürülmesi: Sıcak ve soğuk uygulamalarda doku travma riski yüksektir. Sağlık kuruluşları tarafından sıcak soğuk uygulamalarda kullanılan cihazlarının sıcaklık ayarları yapılır. Bununla birlikte uygulamada kullanılan cihazların / malzemelerin belirli aralıklarla kalibras- yonu yapılmalı ve kontrol edilmelidir. Sıcak ve soğuk uygulamalarda güvenliği sağlamak için bu uygulamalara bağlı risklerin ve vücudun ısı değişikliklerine nasıl yanıt verdiğinin anlaşılması gerekir. Yenidoğan ve çocukların ciltleri ince ve narindir. Bu nedenle yaralanma riski yüksektir, çok kolay hasar görür. Soğuk / sıcak uygulamalarda bu grup özel dikkat gerektirir. İşlemin güvenliği ve etkinliği için işlem sırasında çocuğun yanında kalınmalıdır. Yaşlı hastalarda soğuk algısı kaybolduğundan, doku hasarı riski daha fazladır. Tedavi süresince birey sık sık kontrol edilmelidir. Uygulama öncesi vücudun bazı alanlarının (perine, ekstemiteler vb.) sıcaklık artışına diğer bölümlere göre daha hassas olduğu unutulmamalıdır. Daha hassas cilt alanlarına uygulama yapılacaksa, sıcak ve soğuk yoğunluğu yeniden ayarlanmalıdır. Ticari ısıtma yastıklarının çoğunun plastikle kaplı olması ve ıslak kompreslerin ısıyı daha fazla iletmesi nedeniyle sıcak uygulama sırasında bireyin yaralanma riski yüksektir. Sıcak ya da soğuk uygulama sırasında birey kontrol edilmelidir. Cildin durumu, doku hasarı olup olmadığı, aşırı kızarıklık, kabarıklığın varlığı gözlenmelidir. Sıcak uygulama yapılırken bireye uygulama kaynağından Hasta Yatağı Sakarya uzaklaşamayacağı bir pozisyon verilmemelidir. Böylece sıcaklığa maruz kalmaya bağlı oluşabilecek yanık riski önlenmiş olur. Yatan hastanın yanında sağlık bakım profesyonellerine kolay ulaşmayı sağlayan bir çağrı cihazı olmalıdır. Birey sıcaklık değişikliklerini algılayamıyorsa ya da ısı kaynağından uzaklaşıyorsa tek başına bırakılmamalıdır. Cildin bütünlüğü bozulmuşsa, hassasiyetin artacağı unutulmamalıdır. Islak sıcak uygulama öncesi uygulamanın kontrendike olduğu durumların belirlenmesi için miyokard enfarktüsü, anjina pektoris ya da hipotansiyon öyküsü ve nitrogliserin transdermal bant/merhem, sigara bırakma bantları kullanım ile ilgili hastanın tıbbı kayıtlarına ve öyküsüne bakılmalıdır. Çünkü bazı kardiyovasküler hastalıklar ve bazı ilaçların yan etkileri vazodilatasyona neden olur, kan akımı ve kan basıncında ani değişim riski oluşturur. Sıcak uygulama vazodilatasyona neden olacağından, aktif kanamayı arttırır. Çocuklarda metabolik hızın fazla olması ve vücuda göre daha geniş gövdenin olması, onları hipoter- miye yatkın hale getirir. Çocuklarda işlem sırasında daha dikkatli olunmalıdır. Uygulama süresince her beş dakikada bir cildin durumu kontrol edilmelidir. Ödem algılamayı azalttığından, soğuk uygulama sırasında daha dikkatli olunmalıdır. Uyuşukluk ve karıncalanma soğuk uygulamalarda en yaygın duygulardır ve şiddetlendiğinde ve diğer semptomlarla birleştiğinde olumsuz tepkiler yaratır. Birey yanma duygusundan şikayet ettiğinde ya da cildinde uyuşukluk hissetmeye başladığını belirttiğinde uygulama durdurulmalıdır. Soğuğa karşı oluşan tepkiler (beneklenme, kızarıklık, yanma, uyuşukluk, vezikül oluşması vb.) belirlenmelidir. Cilde soğuk uygulama yapıldığında başlangıçta soğuk daha sonra ise ağrının azaldığı hissedilir. Dondurularak tedavi (kriyoterapi) devam ederken, birey önce yanma duygusu, sonra ciltte ağrı ve uyuşukluk hissedecektir. Soğuk uygulama ayrıca bazı cilt lezyonlarında oluşan kaşıntıyı da azaltabilir. İletişim: Sıcak ve soğuk uygulamalarda, işlem öncesi uygulama hakkında birey ve ailesine bilgi verilmeli, uygulama süresince ve sonrasında da işbirliği ve iletişim sürdürülmelidir. Sıcak ve soğuk uygulamada istenilen ısı ve tedavi süresini belirten bir hekim istemi gerekir. Uygulama öncesi hekim istemi kontrol edilmelidir. Bireyler, sıcak ve soğuğun olumsuz etkilerinden davranışlarını değiştirerek korunurlar. Aşırı sıcağa maruz kalan kişi refleks olarak aşırı sıcaktan uzaklaşır. Bu refleks sıcağın olumsuz etkilerinden korunmak için yararlıdır. Ancak yenidoğanlarda, yaşlılarda, duyusal yetersizliği olanlara uygulama sırasında daha dikkatli olunmalıdır. Yenidoğanlarda sabit olmayan ısı kontrol mekanizması vardır. Sıcak ve soğuk uygulamalar çocuklarda bir oyun şeklinde yapılmalıdır. Solunum: Sıcak uygulama metabolizmayı ve dolaşımı arttıracağı için solunum sayısında değişikliklere neden olacaktır. Bu nedenle bireyin yaşam bulguları uygulama öncesi ve sonrasında değerlendirilmelidir. Uygulama süresince bireyin solunumu değerlendirilerek oksijen gereksinimindeki artışa yönelik uygulamalar yapılmalıdır. Beslenme: Vücut sıcaklığı yüksek olan bireylerde vücuttan sıvı kaybı olur. Ayrıca sıcak uygulama gözle görülmeyen sıvı kaybına neden olur. Bu nedenle bireye uygun şekilde sıvı verilmeli ve bireyin beslenmesine de dikkat edilmelidir. Uzun dönem steroid tedavisi alan ya da az beslenen yaşlı bireylerin cildinde incelme ve hassasiyet gelişebilir. Yaşlanmayla birlikte cildin esnekliği azalır ve cilt bütünlüğü daha çabuk bozulabilir. Daha yaşlı bireyde ağrı ya da ısı algısı veya ciltte kan dolaşımı bozulabilir. Yaşlı bireylerde, yaşlanma süreci subkütan doku ve yağ kaybına neden olur. Sonuç olarak bu dokuların yalıtkan etkisi azalır. Özellikle aşırı sıcak ve nemli havalarda, kaynak işi, fırıncılık gibi mesleklerle uğraşanlarda sıcaklığın kaybedileceği tek yol terlemedir. Terleme ile gözle görülmeyen sıvı ve elektrolit kaybı meydana gelir. Bu kaybın yerine konabilmesi için vücuda yeterli sıvı ve minaraller alınmalıdır. Bu alım oral yolla ya da parenteral yolla olabilir. Aşırı sıcak ve nemli havalarda yaşlılar, çocuklar, gebeler, kronik hastalığı olanlar riskli gruplardır. Bu gruplar sıcak havalarda mümkün olduğunca dışarı çıkmamalı, bol su ve sıvı almalıdır. Boşaltım: Sıcak ve soğuk uygulamalar boşaltımı doğrudan etkilemez. Ancak sıcak ya da soğuk uygulamanın genel etkilerinin ya da etkinliğinin değerlendirilmesinde vücut sıcaklığı rektal yolla ölçülebilir. Eğer vücut sıcaklığı rektal yolla ölçülecekse, boşal-tımdan hemen sonra ya da ishal durumunda ölçüm yapılmasının, gerçek değerden farklı değerler elde edilmesine neden olacağı unutulmamalıdır. Bireysel Temizlik ve Giyim: Sıcak ve soğuk uygulama yapılmadan önce vücut sıcaklığında değişiklik oluşturacak kıyafetler belirlenmelidir. Bireysel hijyen için suyun sıcaklığı bireyin tercihine bırakılmalıdır. Ancak suyun sıcaklığının yüksek olmasının, ciltte kuruluğa neden olacağı unutulmamalıdır. Çok sıcak havalarda açık renk ve ince kıyafetler, soğuk havalarda ise koyu renk ve kalın kıyafetlerin seçilmesi sıcak ve soğuğun olumsuz etkilerinden korunmak için önemlidir. Bireyler de bu yönde bilgilendirilmelidir. Yine çok soğuk havalarda dolaşımın yavaş olduğu uç bölgeler (eller eldivenle, ayaklar) çoraplarla, kulaklar bere ya da atkılarla özellikle korunmalıdır. Beden Sıcaklığının Kontrolü: Vücut sıcaklığının yükselmesi, vücutta tüm hücresel faaliyetleri etkiler. Bu nedenle vücut sıcaklığı sık ölçülmeli ve yükselmesi durumunda gerekli uygulamalar yapılmalıdır. Hastalarda enfeksiyonlar, nörolojik hastalıklar ya da anestezinin yan etkisi olarak uzun süren yüksek ateş görülebilir. Hipotermi ise son yıllarda kalp ve beyin ile ilgili ameliyatlarda tedavi edici olarak daha sık kullanılmaktadır. Son zamanlarda yapılan çalışmalarda, hi- poterminin travmatik beyin yaralanmaları ve felçte nörolojik sonuçları iyileştirdiği belirtilmektedir. Kardiyak arrestten sonra canlandırılma yapılan bireyler için de tedavinin bir parçası olarak kullanılması önerilmektedir. Hipotermi ya da hipertermi battaniyeleri, birey ve battaniye arasında ısı iletimi ya da soğuk geçişi sayesinde vücut sıcaklığını artırır, azaltır ya da sürdürürler. Termometre kullanarak bireyin vücut sıcaklığı değerlendirilmeli, gerektiğinde cihazın sıcaklığı farklı bir sıcaklığa ulaşmak için elle ayarlanmalıdır. Otomatik ayarlandığında, bireyin vücut sıcaklığı oral ya da rektal olarak sürekli izlenmelidir. Ateş için antipretik tedavi kullanılabilir. Ateşin fizyolojik belirtileri oksijen tüketiminde artış, kalp hızında artış, kardiyak outputta artış ve katekolemin- lerde yükseliş olur, bu durum ciddi ya da kronik hastalığı olanlarda oldukça tehlikeli olabilir. Hareket: Çeşitli incinmeler için soğuk uygulama tedavisinin kullanımı ağrıyı azalmada olumlu bir etkiye sahiptir ve dizin rekonstrüktif cerrahisinden sonra postoperatif dönemde etkili bir şekilde kullanılmaktadır. Soğuk uygulama, omuz ve ayak ameliyatlarından, artroskopik diz ameliyatı veya diz artroplasti ameliyatlarından sonra analjezik ilaçların kullanımını azalttığı için ağrı varlığında kullanılır. Akuatermik yastık kullanımından sonra, uygulamanın sonuçlarını değerlendirmek için bireye aktif kas egzersizleri yaptırılmamalı- dır. Aktif egzersiz kas gerginliğini arttırabilir. Cinselliğin İfadesi: Sıcak soğuk uygulamalarda, uygulama yapılan alan ile ilgili olarak (örneğin oturma banyosu) bireyler utanabilir. Bu utanç hissini azaltmak için bireyin mahremiyetinin korunması, uygun açıklamanın yapılması gerekir. Uyku: Bireyin uykusuzluk, uyuşukluk ve bilinç durumu mutlaka değerlendirilmeli ve kayıt edilmeli- dn. Uygulamaların sıklığı Hasta Yatağı Sakarya uyku düzenini bozabilir ve uykuya dalmakta güçlüğe neden olabilir. III. HASTA EĞİTİMİ Birey ve sağlık bakım profesyonelleri arasında bir ortaklığın kurulması, herhangi bir bakımın uygulanmasını kolaylaştırır, sürekliliğini sağlar ve kendi bakımı konusunda bireye sorumluluk verir. Bu işbirliğinin sağlanması ise, ancak bakımı ile tedavisi konusunda bireye bilgi verme ve eğitimiyle mümkündür. Sıcak soğuk uygulamalar evde de devam ettirilebileceği için cihazlarının sıcaklık ayarları konusunda birey ve ailesine eğitim verilmelidir. Hipotermi-hipertermi battaniyesi, evde de kullanılır. Bireye bu konuda eğitim verilmeden önce, bireyin sıcak ve soğuk uygulamaları nasıl kullandığı değerlendirilmeli ve eğitim bu yönde verilmelidir.